Košarkaški klub Lokomotiva iz Mostara bio je mnogo više od običnog sportskog kolektiva. Bio je prava fabrika šampiona, rasadnik talenata i jedna od najplodnijih košarkaških škola nekadašnje Jugoslavije. U sunčanoj Hercegovini rađali su se visoki, snažni i talentovani momci kojima je lopta bila sudbina, a parket životni poziv.
Mostar je tih godina bio nepresušan izvor košarkaške energije. Iako nije bio univerzitetski centar, Lokomotiva je stvarala igrače koji su bez zadrške osvajali najveće dvorane Jugoslavije i Evrope. Njihov put ka vrhu bio je brz, prirodan i gotovo neminovan.
Prvi koji je probio granice Mostara bio je Dragiša Vučinić, koji je iz Lokomotive otišao pravo u Crvenu zvezdu. U Beogradu je izgradio blistavu karijeru, nosio dres reprezentacije Jugoslavije i paralelno završio Elektrotehnički fakultet, pokazujući da se vrhunski sport i vrhunsko znanje mogu savršeno nadopunjavati.
Njegovim stopama krenuli su i brojni drugi asovi: Veselko Džonlez, Goran Gačić, Veselin Aleksić, Goran Banjanin, Zlatko Omanović, dok je legendarni Dražen Dalipagić – Praja izgradio jednu od najvećih evropskih karijera u dresu Partizana. Franjo Arapović je iz Lokomotive put nastavio ka Ciboni, gdje je postao evropski prvak.
Slovenija je širom otvorila vrata mostarskim talentima: Damir Volarić, Tihomir Tabak, Samir Lerić, Jadranko Čović, Nikola Jurković, Šoše, Sarajlija – svi su oni pronijeli slavu Lokomotive širom regiona.
U Bosni i Hercegovini blistali su Žarko Vujović u Slobodi Diti, te Vedran Čilić, koji je uz košarku završio i Medicinski fakultet. Za sarajevsku Bosnu igrali su Bruno Soče, Mario Bogdanović, Tomislav Bubalo, Dragan Lukenda, dok je Arman Škoro oduševljavao u Puli. Zvonko Ilić – Div karijeru je nastavio u Njemačkoj, a Borislav Džaković u beogradskom 22. decembru.
Ko se nije uspio nametnuti na velikoj sceni, vraćao se u Lokomotivu ili gradio karijeru širom bivše Jugoslavije, jer je pečat mostarske škole uvijek otvarao vrata.
Spisak asova koje je iznjedrila Lokomotiva mogao bi biti mnogo duži, ali sudbina kluba prekinuta je ratnim vihorom. Godine 1992. Lokomotiva je prestala s radom, ali je iza sebe ostavila neizbrisiv trag u istoriji mostarske, bosanskohercegovačke i jugoslovenske košarke.
Emir Krpo
